Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 179

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 26

“Hai ngã khờ thiết tha năn nỉ

Chẳng nghi ngờ đạo sĩ gạt lường

Khát khao lên chốn thiên đường

Đạo tràng thánh giá hành hương mịt mù

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 178

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 24

“Chùa Linh Diệu chuông vàng khánh bạc

Suối chim ca khúc nhạc thái hòa

Sương mây đạo sĩ nhạt nhòa

Tóc râu trắng xóa đuốc hoa xa gần

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 177

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 23

“Hai ông lão bồn chồn tâm dạ

Trực ngôn làm hoa lá xôn xao

Bỗng nhiên hạc trắng xuống chào

Phút đâu đồng tử mâm đào trên tay“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 176

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 21

”Xin huynh đệ Hà Dương hãy đợi

Để ta vào thưa với Tôn Sư

Vội vàng đáp lễ Dương Từ

Hôm nay muốn biết thực hư thế nào?

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 175

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 19

“Không hổ thẹn ông bà tiên tổ

Với thần linh phù hộ độ trì

Hiếu sinh mầm sống lương tri

Non xanh nước biếc vân vi đất trời

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 174

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 17

“Cơn gió thổi liễu xanh lả lướt

Đàn dơi bay lũ lượt theo nhau

Lập lòe đom đóm trước sau

Vẳng đâu tiếng hát bạc màu đá vôi

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 173

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 15

“Đường tây bắc bao la nhung nhớ

Quê hương giờ sương nhỏ mộ bia

Nâu sồng tràng hạt trau tria

Ngẫm mình từ độ xuất gia tu hành

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 172

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 14

“Ngẫm thế sự mênh mông biển cả

Kiếp con người vàng đá phôi phai

Cát hung trong cõi trần ai

Khen chê hay dở nhân tài trí tri

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 171

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 12

“Lão chống gậy ngân nga hoan lạc

Lá hôn chân xào xạc miền tây

Lắc lư vai nặng bầu đầy

Rượu thơm ngây ngất bóng cây chập chờn

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 170

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 11

“Thế mới biết núi tiên thoát tục

Tránh xa vòng ái dục thế gian

Trang Sinh chi quản bần hàn

Thanh cao Lý Nhĩ mai ngàn đào bay

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 169

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 10

“ Nghĩa quân thần tình thâm phụ tử

Đạo gia đình phu phụ quỳnh tương

Tào khang lễ giáo cương thường

Kính trên nhường dưới bốn phương thái hòa“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 168

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 8

“Một xâu chuỗi hột ôm trước ngực

Ba ngôi hương cách thức đã xong

Mười điều giới luật thong dong

Ung dung thần thái đẹp lòng tăng ni“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 167

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 6

“Hai đồng đạo dạt dào hoan hỉ

Cầm tay nhau thủ thỉ Châu Hà

Sinh ra muôn cõi người ta

Thẳng ngay công chính ác tà tránh xa

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 166

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 5

“Giờ kể đến vợ chồng Hà Mậu

Amen! cầu nguyện thấu lòng ai?

Dồi dào phúc lộc khứ lai

Năm đời mộ đạo phôi phai tháng ngày“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 165

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 3

Cứ mặc nhiên lẽ trời lân lý

Sách sưu tầm sử ký viết ra

Phu nhân mơ thấy trăng ngà

Sinh con Tôn Sách cha là Tôn Kiên

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 164

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 2

“Lý tri Niên thần kỳ đạo hạnh

Lão Tử xưa thanh bạch lương tri

Thiên thu cánh hạc vân vi

Thuận theo tạo hóa tu trì thần tiên“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 162

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“Video 34”

Đây là video cuối cùng trong tập thơ song thất lục bát Trung Hiếu Nghĩa Hiệp của tôi. Thật ra khi tôi viết bài bình giảng này nghệ sĩ Thu Hà vẫn chưa diễn ngâm. Nhưng tôi cứ viết sẵn để đó, lúc nào có cơ hội thiên thời địa lợi nhân hòa, có thời gian, tâm trạng thoải mái vui vẻ thì ngâm. Không việc gì mà phải hấp tấp vội vàng, không vì tiền, không vì lơị, không vì danh mà tấm lòng ta chỉ hướng tới tha nhân, cho tương lai muôn đời con cháu, cho nền văn hoá ngôn ngữ tiếng Việt. Triết gia Hegel đã từng lấy thước đo cho quân tử và tiểu nhân, kẻ lương thiện và bầy ma quỷ:

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 163

“Truyện Tình Hai Họ Dương Hà“ là một tác phẩm truyện thơ song thất lục bát dài của tôi phỏng theo, cảm xúc theo tập thơ lục bát dài của cụ Nguyễn Đình Chiểu có tên là“ Dương Từ Hà Mậu“ sáng tác vào khoảng cuối thế kỷ 19. Theo tôi cụ Nguyễn Đình Chiều làm thơ về Lục Vân Tiên rất có giá trị nhưng Dương Từ Hà Mậu cụ lại đả phá đạo Gia Tô. Cụ cho rằng người công giáo theo Tây xâm chiếm Việt Nam nên trong Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc Cụ lại ủng hộ nghĩa quân quá khích thành khủng bố đốt cả nhà dạy Đạo.
“ Hỏa mai đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia; gươm đeo dùng bằng lưỡi dao phay, cũng chém rớt đầu quan hai nọ“. Những người nông dân bất bình dưới ách cai trị của Pháp vùng lên đánh đuổi chúng là đúng, nhưng nhà dạy đạo chỉ gồm các Xơ, trẻ mồ côi và các giáo dân hiền lành thì tội tình gì mà cũng phóng hỏa thiêu trụi ?

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 161

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“Video 33”

Lục vân Tiên và các tướng lãnh nhất là Hớn Minh và Vương Tử Trực đã lập được chiến công hiển hách, đánh bại đội quân xâm lăng cướp biển tinh nhuệ có tên Cốt Đột biết dùng tà thuật sai ma khiến quỷ, nhưng cũng bị đại nguyên soái Lục vân Tiên chém rụng đầu. Nhà vua và quần thần lớn bé đều rất cảm kích thán phục. Vua ra chiếu chỉ bình Oa đại cáo cho khắp thiên hạ biết, và cho quân cấm vệ hộ tống quan trạng về quê hương vinh quy bái tổ. Vì khi đỗ trạng nguyên Lục vân Tiên phải cầm quân ra trận, không có điều kiện trở lại quê nhà.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 160

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 31“

“Quân tập hậu cắm dùi lưng giặc

Rắn mất đầu tan tác chim muông

Tinh binh ào ạt tấn công

Qua Oa vỡ mật núi sông kinh hoàng“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 159

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 30“

Tôi thấy cụ Nguyễn đình Chiểu xây dựng hình tượng nhân vật Hớn Minh này rất giống với nhân vật Lỗ Đạt tức Hoa hòa thượng Lỗ Trí Thâm bên Tàu do cụ đọc truyện Thủy Hử nghĩa là “Bến Nước“ của nhà văn Thi Nại Am bằng chữ Hán, thời đó vào đầu thế kỷ 19 cả Tàu và Việt Nam chưa có tiểu thuyết kiếm hiệp võ lâm của Kim Dung nên hình ảnh các nhà sư trong Thiếu Lâm tự  theo phiên âm la tinh gọi là Shao Lin còn vắng bóng.